W praktyce obrotu gospodarczego niezwykle istotną rolę odgrywa moment przejścia ryzyka na kupującego, zwłaszcza w przypadku przesyłki towaru przez przewoźnika. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w chwili przekazania towaru przewoźnikowi przez sprzedawcę, to na kupującego przechodzi ryzyko utraty lub uszkodzenia towaru.
💬 „Wszelkie roszczenia kupującego z tytułu uszkodzenia rzeczy w trakcie przewozu powinny być kierowane do przewoźnika, a nie do sprzedawcy” – to kluczowa zasada wynikająca z art. 548 § 2 Kodeksu cywilnego.
Z tego względu bezskuteczne będzie odstąpienie od umowy sprzedaży z powodu uszkodzeń powstałych po przekazaniu towaru przewoźnikowi – w takim przypadku odpowiedzialność ponosi wyłącznie przewoźnik.
Zakres odpowiedzialności przewoźnika – co obejmuje?
Przewoźnik ponosi odpowiedzialność za:
- utratę towaru,
- uszkodzenie przesyłki,
- ubytek ilościowy towaru.
Zgodnie z zasadą, przewoźnik odpowiada na zasadzie ryzyka, czyli niezależnie od swojej winy. Jednak odpowiedzialność ta doznaje wyjątków – może być wyłączona m.in. gdy szkoda:
- powstała w wyniku siły wyższej (np. klęski żywiołowej),
- jest skutkiem winy odbiorcy (np. niewłaściwe przechowywanie po odbiorze).
W orzecznictwie sądów powszechnych utrwalony jest pogląd, że:
📌 „Przewoźnik odpowiada niezależnie od winy, chyba że wykaże, iż szkoda powstała z przyczyn niezależnych od niego, jak np. siła wyższa lub wyłączne zawinienie nadawcy lub odbiorcy” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 marca 2018 r., sygn. akt I ACa 63/17).
Odpowiedzialność regresowa przewoźnika wobec nadawcy
Nie można jednak pomijać odpowiedzialności nadawcy. Jeżeli np. sprzedawca niewłaściwie zapakuje towar, a uszkodzenie wynika z wadliwego opakowania – przewoźnik, który wypłacił odszkodowanie kupującemu, może dochodzić zwrotu tej kwoty od nadawcy na drodze regresu.
To ważny element relacji biznesowych – błędy w przygotowaniu paczki mogą skutkować odpowiedzialnością cywilną również po stronie sprzedającego.
Obowiązki kupującego: protokół odbioru to kluczowy dokument
Aby dochodzić odszkodowania od przewoźnika, kupujący musi wykazać, że:
- rzecz była uszkodzona w chwili jej dostarczenia,
- uszkodzenie nie powstało po odbiorze przesyłki.
Jeśli protokół odbioru podpisany przez kupującego potwierdza brak zastrzeżeń, dochodzenie roszczeń może być znacznie utrudnione. Dlatego tak ważne jest, by:
✅ dokładnie sprawdzić stan towaru przed podpisaniem dokumentów
✅ sporządzić protokół szkody w obecności kuriera lub dostawcy, jeśli istnieje jakiekolwiek podejrzenie uszkodzenia
🛑 Brak takiego dokumentu to częsty powód oddalenia roszczenia przez sąd, z uwagi na brak dowodów na istnienie szkody w chwili doręczenia.
Reklamacja do przewoźnika – pierwszy krok przed pozwem
Zgodnie z przepisami i utrwaloną praktyką sądową, zanim zostanie wniesione powództwo o odszkodowanie, konieczne jest złożenie reklamacji do przewoźnika. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu rozpatrzenia reklamacji możliwe jest wystąpienie na drogę sądową.
📄 Pozew może być złożony samodzielnie lub za pośrednictwem adwokata albo radcy prawnego. W pozwie należy:
- określić wysokość szkody,
- wykazać związek przyczynowy,
- dołączyć dowody (protokół szkody, dokumenty przewozowe, zdjęcia).
Profesjonalna pomoc prawna – kiedy warto skorzystać?
Sprawy z zakresu odpowiedzialności przewoźnika należą do jednych z najbardziej złożonych pod względem dowodowym. Często kluczowe znaczenie ma:
- moment przejścia ryzyka na kupującego,
- stan techniczny przesyłki w chwili odbioru,
- sposób jej zapakowania i zabezpieczenia.
Nasza kancelaria zajmuje się kompleksową obsługą prawną zarówno przewoźników, jak i odbiorców przesyłek. Prowadzimy negocjacje, składamy reklamacje i reprezentujemy Klientów w sądzie.
Podsumowanie
Przy uszkodzeniu przesyłki kluczowe znaczenie ma to, kto ponosi ryzyko – a więc kiedy doszło do przekazania towaru przewoźnikowi. Z chwilą załadunku to właśnie przewoźnik ponosi odpowiedzialność za szkodę, chyba że wykaże działanie siły wyższej lub winę nadawcy czy odbiorcy.
Kupujący, który nie sporządzi protokołu szkody i odbierze towar „bez zastrzeżeń”, może pozbawić się możliwości skutecznego dochodzenia roszczenia. W razie wątpliwości, warto od początku skorzystać z pomocy prawnika.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.