Krajowy Rejestr Zadłużonych (KRZ) to obowiązkowe narzędzie do obsługi postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych dla spraw, w których wniosek wpłynął po 1 grudnia 2021 r. Uczestnicy postępowania, w tym wierzyciele i dłużnicy, muszą założyć konto w systemie KRZ, aby wnosić pisma i dokumenty elektronicznie. Niniejszy artykuł przedstawia krok po kroku procedurę założenia profilu, wymagania formalne oraz wyjątki, opierając się na przepisach ustawy – Prawo upadłościowe.
Obowiązek założenia konta w KRZ
Zgodnie z art. 491²¹ ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (PU), pisma i dokumenty wnoszone za pośrednictwem systemu teleinformatycznego KRZ są obligatoryjne dla postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Pisma złożone poza systemem nie wywołują skutków prawnych, chyba że sąd pouczy o konieczności ich digitalizacji. Wyjątki dotyczą wierzycieli z należnościami ze stosunku pracy (z wyjątkami), alimentacyjnymi oraz rentami z tytułu odszkodowania za chorobę, niezdolność do pracy, kalectwo, śmierć lub zamiany prawa dożywocia na rentę. Dla nich możliwe jest składanie pism w formie papierowej lub ustnie w biurze podawczym sądu rejonowego.
Wierzyciele z wyliczonymi należnościami mogą także korzystać z punktów informatycznych w sądach, gdzie z pomocą pracownika wprowadzają treści wniosków do systemu. Obowiązek digitalizacji nie dotyczy dokumentów niejawnych ani ofert w przetargach lub aukcjach, jeśli wymagają złożenia w sądzie.
Orzecznictwo: Sąd Najwyższy w postanowieniu z 12 października 2017 r. (sygn. akt III CZP 43/17) podkreślił, że systemy elektroniczne muszą zapewniać równy dostęp do postępowania, z uwzględnieniem wyjątków dla wrażliwych grup.
Wymagania formalne pism w KRZ
Pisma procesowe i dokumenty w KRZ muszą być składane na specjalnych formularzach i podpisane elektronicznie:
- Kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
- Podpisem zaufanym.
- Podpisem osobistym.
- Środkiem identyfikacji elektronicznej w systemie przyłączonym do krajowego węzła identyfikacji.
Załączniki dołączane są w formie elektronicznej. Skany dokumentów papierowych wprowadzone przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego, radcę Prokuratorii Generalnej lub doradcę restrukturyzacyjnego, opatrzone podpisem elektronicznym, stanowią poświadczony elektronicznie odpis. Inne skany to elektroniczne kopie, wymagające złożenia oryginału lub odpisu w terminie 3 dni od wniesienia pisma.
Doręczenia odbywają się poprzez KRZ z powiadomieniem e-mailowym. Pierwsze doręczenie do osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niebędącej osobą prawną, która nie wniosła pisma, następuje tradycyjnie. Pisma do podmiotów bez konta w KRZ pozostawia się w aktach ze skutkiem doręczenia.
Krok po kroku: Założenie profilu dla osoby fizycznej
Aby założyć konto osoby fizycznej w KRZ, wymagane jest:
- Nazwa użytkownika.
- Adres e-mail do powiadomień.
- Hasło.
- Podpis zaufany, kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis osobisty lub uwierzytelnienie przez środek identyfikacji elektronicznej.
Procedura:
- Uruchom przeglądarkę i wejdź na stronę: https://prs.ms.gov.pl/krz.
- Kliknij „Zaloguj”, a następnie „Zarejestruj”.
- Wybierz metodę: Krajowy Węzeł Identyfikacji Elektronicznej lub Kwalifikowany Podpis Elektroniczny.
- Postępuj zgodnie z instrukcjami na ekranie, podając wymagane dane i potwierdzając podpisem elektronicznym.
Szczegółowe instrukcje dostępne są w filmach instruktażowych: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/filmy-instruktazowe oraz podręczniku użytkownika: https://krz-info-prod.apps.ocp.prod.ms.gov.pl/mt-help/MT_Podrecznik_uzytkownika_zarejestrowanego.pdf.
Orzecznictwo: Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 listopada 2015 r. (sprawa C-441/14) wskazał, że elektroniczne systemy sądowe muszą być dostępne i intuicyjne, aby nie wykluczać użytkowników bez zaawansowanych kompetencji cyfrowych.
Praktyczne wskazówki
- Dla osób wykluczonych cyfrowo: Skorzystaj z punktów informatycznych w sądach lub pomocy prawnika.
- Bezpieczeństwo: Używaj silnego hasła i regularnie aktualizuj dane kontaktowe.
- Wsparcie: W razie problemów, kontaktuj się z pomocą techniczną KRZ lub prawnikiem specjalizującym się w prawie upadłościowym.
Podsumowanie
Założenie profilu w Krajowym Rejestrze Zadłużonych jest niezbędne do udziału w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych po 1 grudnia 2021 r. Procedura jest prosta, ale wymaga podpisu elektronicznego. Wyjątki dla wrażliwych wierzycieli zapewniają elastyczność. Konsultacja z prawnikiem ułatwi proces i zapewni zgodność z przepisami.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.