Kiedy można orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej?

Dla przedsiębiorcy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej to naprawdę poważna i daleko idąca sankcja. Dlatego może być orzekana jedynie na podstawie ściśle stosowanych przepisów prawa. W grę wchodzi tu zwłaszcza Prawo zamówień publicznych oraz kodeks karny.

Wolność działalności gospodarczej jest wartością gwarantowaną konstytucyjnie. Dlatego jej ograniczenie może nastąpić jedynie w wyjątkowych okolicznościach, przewidzianych w przepisach prawa. Jednym z takich ograniczeń są przypadki, gdy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej staje się sankcją nakładaną na konkretną osobę. Kiedy więc można orzec taki zakaz?

Zakaz prowadzenia działalności w Prawie upadłościowym

Zgodnie z art. 373 ust. 1 Prawa upadłościowego sąd może orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek lub w ramach spółki cywilnej wobec osoby, która ze swojej winy:

  • będąc do tego zobowiązana z mocy ustawy, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości albo
  • faktycznie zarządzając przedsiębiorstwem dłużnika, istotnie przyczyniła się do niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ustawowym terminie albo
  • po ogłoszeniu upadłości nie wydała lub nie wskazała majątku, ksiąg rachunkowych, korespondencji lub innych dokumentów upadłego, w tym danych w postaci elektronicznej, do których wydania lub wskazania była obowiązana z mocy ustawy albo
  • jako upadły po ogłoszeniu upadłości ukrywała, niszczyła lub obciążała majątek wchodzący w skład masy upadłości albo
  • jako upadły w toku postępowania upadłościowego nie wykonała innych obowiązków ciążących na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądu albo sędziego-komisarza albo też w inny sposób utrudniała postępowanie.

We wskazanych przypadkach zakaz może dotyczyć również pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego, członka rady nadzorczej, członka komisji rewizyjnej, reprezentanta lub pełnomocnika osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie tej działalności, spółki handlowej, przedsiębiorstwa państwowego, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszenia. Zawsze przedmiotowy zakaz orzeka się na okres od jednego do dziesięciu lat. Z takim zakazem powinien liczyć się również konsument, który doprowadził do swojej niewypłacalności w wyniku celowego działania lub rażącego niedbalstwa.

Zakaz prowadzenia działalności a prawo karne

Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej występuje również na gruncie spraw karnych. Jest to m. in. jeden ze środków karnych zdefiniowanych w kodeksie karnym. Zgodnie z jego art. 39 pkt 2 środkiem karnym jest zakaz zajmowania określonego stanowiska, wykonywania określonego zawodu lub prowadzenia określonej działalności gospodarczej. Sąd ma prawo orzec taki środek karny w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Co to znaczy?

Konstrukcja wskazanego przepisu daje sądowi stosunkowo dużą swobodę w ocenie, czy w konkretnym przypadku taki zakaz może zostać orzeczony. Nie oznacza to jednak, że swoboda ta jest nieograniczona. Wręcz przeciwnie, a przyjęcie odmiennej optyki godziłoby w podstawowe zasady prawa karnego, które zawsze powinny być stosowane ściśle. Poza tym, jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV KK 113/17, zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej związany jest zawsze z charakterem przypisanego czynu. Orzekając ten środek karny, należy zatem zawsze wskazać przedmiotowy zakres tego zakazu. Niedopuszczalne jest więc stwierdzenie jedynie, że orzeka się zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można więc, tytułem środka karnego, orzec zakazu prowadzenia wszelkiego rodzaju biznesu.


Przypominamy, że nasza kancelaria oferuje profesjonalną obsługę i doradztwo prawne świadczone na rzecz przedsiębiorców. Oferujemy pomoc prawną w pełnym zakresie już dla osób planujących rozpoczęcie swojej działalności.

Świadczone przez nas kompleksowe usługi doradcze są odpowiedzią na indywidualne potrzeby klientów. Doradzamy w zakresie wyboru formy prawnej dla planowanej działalności, dopełnimy wszelkich formalności polegających na jej zarejestrowaniu w odpowiednich instytucjach, a następnie będziemy dokonywać bieżącej obsługi prawnej w trakcie jej działania.

Nasza oferta to pomoce prawna w zakresie wszelkich problemów prawnych, z jakimi mogą się Państwo spotkać jako przedsiębiorcy w swojej działalności. Świadczone przez nas kompleksowe usługi oraz porady prawne w zakresie prawa handlowego, prawa cywilnego, prawa pracy, prawa gospodarczego pomogą Państwu w prowadzeniu działalności, oszczędzając czas i pieniądze naszych klientów.

Forma współpracy:

  • Indywidualne zlecenia jednorazowe
  • Doraźna obsługa prawna
  • Stała obsługa prawna na podstawie umowy zlecenia
  • porady prawne
  • sporządzanie pism procesowych
  • pozwy
  • odpowiedzi na pozwy
  • sprzeciwy od nakazów zapłaty i wyroków nakazowych
  • apelacje
  • wnioski
  • doradztwo, zakładanie i funkcjonowanie działalności gospodarczej
  • rejestrowanie spółek w KRS
  • pozwy
  • doradztwo w zakresie obrotu nieruchomościami (pełen zakres usług: nabywanie, najem, włącznie ze sporządzaniem umów: przedwstępnej i właściwej oraz umówienie notariusza)
  • zastępstwo procesowe w sprawach gospodarczych i cywilnych (dotyczy przedsiębiorców objętych stałą obsługą prawną)
  • umowy deweloperskie – przygotowanie umów związanych z działalnością deweloperską dla deweloperów
  • redakcja i opiniowanie kontraktów, wniosków i pism procesowych
  • przygotowanie umów oraz ich wzorów
  • negocjowanie umów i kontraktów z kontrahentami, pomoc prawna dla Klienta w trakcie negocjacji
  • porady związane z prawem pracy: tworzenie umów o pracę, wypowiedzeń, regulaminów
  • przygotowanie porad prawnych, uwzględniających doktrynę oraz najnowsze orzecznictwo

Potrzebujesz pomocy prawnej a może stałej obsługi dla twojej firmy? Napisz do nas lub zadzwoń już teraz.

 579-636-527  

[email protected]


Materiał przygotowany przez Kancelarię Prawną LEGA ARTIS na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.

Podstawa prawna:

To Top