Zdarza się, że znajomi pożyczają sobie większą ilość pieniędzy. Teoretycznie przecież się znacie i może głupim wydawać się chęć uzyskania jakichkolwiek zapewnień w zakresie oddania pieniędzy. Mimo wszystko, warto jednak zadbać o to, aby mieć pewność, że pożyczone pieniądze na pewno zostaną oddane.
Pożyczka po znajomości
Zaufanie do znajomego nie jest wystarczającym zabezpieczeniem interesu pożyczkodawcy. Statystyki spraw sądowych z zakresu zobowiązań cywilnych pokazują, że nieuregulowane pożyczki „po koleżeńsku” są jednymi z częstszych powodów konfliktów trafiających na wokandę. W przypadku braku pisemnej umowy, trudność dowodzenia może sprawić, że odzyskanie należności okaże się niemożliwe, nawet mimo dobrej woli sądu.
Pożyczka – czym jest?
Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:
„Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i jakości.”
Zatem, już samo przekazanie środków pieniężnych lub rzeczy stanowi wykonanie zobowiązania jednej ze stron. Kluczowe jest jednak to, by istniał dowód takiego zobowiązania i jego treści – szczególnie jeśli dojdzie do sporu sądowego.
Umowa pożyczki – dlaczego warto ją spisać?
Zawsze warto spisać umowę. Dla osoby, która ma zamiar oddać pieniądze, nie powinno to stanowić żadnego problemu, a dla osoby, która pożyczki udziela, będzie to naprawdę duże zabezpieczenie. Umowa pożyczki w formie pisemnej nie tylko chroni pożyczkodawcę, ale i jasno określa prawa i obowiązki stron.
W orzecznictwie sądów powszechnych wielokrotnie podkreślano, że:
„W sprawach o zapłatę, w których stronami są osoby fizyczne pozostające w relacjach towarzyskich, sąd weryfikuje istnienie pożyczki ze szczególną ostrożnością, oczekując dowodów jednoznacznie potwierdzających jej udzielenie.” (por. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt XXV C 2513/18)
Co powinna zawierać umowa pożyczki?
Do niezbędnych elementów umowy pożyczki należy:
- prawidłowe oznaczenie stron – imię, nazwisko, adres, PESEL lub numer dowodu osobistego;
- określenie kwoty pożyczki – najlepiej zarówno cyfrą, jak i słownie;
- zastrzeżenie obowiązku zwrotu pożyczonej kwoty – z ewentualnymi odsetkami;
- termin i sposób zwrotu pożyczki – data, numer rachunku bankowego, raty;
- data i podpisy stron – kluczowe dla ważności i wiarygodności dokumentu.
Można także wprowadzić dodatkowe zabezpieczenia – np. weksel, poręczenie osoby trzeciej lub przewłaszczenie na zabezpieczenie.
W jakiej formie zawrzeć umowę pożyczki?
Kodeks cywilny nie nakłada obowiązku zachowania formy pisemnej dla ważności umowy pożyczki, jeśli jej wartość nie przekracza 1000 zł (art. 720 § 2 k.c.). Jednakże:
„W przypadku pożyczki przekraczającej 1000 zł, dla celów dowodowych wymagane jest zachowanie formy dokumentowej.”
Choć więc nawet pożyczka ustna może być ważna, to brak pisemnego potwierdzenia może skutkować oddaleniem powództwa przez sąd z powodu braku dowodów.
Kiedy należy zwrócić umówioną kwotę?
Jeśli strony nie określą terminu zwrotu, zgodnie z art. 723 k.c. biorący pożyczkę obowiązany jest zwrócić ją w ciągu sześciu tygodni od dnia, w którym dający pożyczkę zażądał jej zwrotu.
Z praktyki orzeczniczej:
„Jeśli pożyczka została udzielona bez ustalenia terminu zwrotu, to dający pożyczkę ma prawo do wypowiedzenia umowy i żądania zwrotu w ustawowym terminie 6 tygodni.” (wyrok Sądu Rejonowego w Katowicach z 12.01.2023 r., sygn. akt I C 1483/22)
Podsumowanie
Bez względu na to, kim jest osoba, której udzielamy pożyczki – dla własnego spokoju i szacunku do własnej pracy, dzięki której uzyskaliśmy pożyczane środki – należy zadbać o spisanie stosownej umowy. Uczciwej osoby, która zamierza kwotę zwrócić, to nie urazi. Natomiast dla pożyczkodawcy może stanowić kluczowe zabezpieczenie interesów i ułatwić ewentualne dochodzenie roszczeń na drodze sądowej.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stan prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.