Wielu Polaków żyje w przekonaniu, że przedawnienie długu równoznaczne jest z jego całkowitym umorzeniem. Tymczasem, jak pokazuje rzeczywistość i obowiązujące przepisy prawa cywilnego, nic bardziej mylnego. Przedawnienie nie usuwa długu, a jedynie przekształca jego formę prawną. Dla dłużnika oznacza to często dalsze kłopoty — nie tylko prawne, ale i finansowe.
Dług po przedawnieniu: co naprawdę się zmienia?
Zgodnie z nowelizacją Kodeksu cywilnego obowiązującą od lipca 2018 r., podstawowy termin przedawnienia dla większości roszczeń wynosi 6 lat. W przypadku roszczeń związanych z działalnością gospodarczą oraz świadczeń okresowych (np. kredyty, pożyczki, czynsze), termin ten jest krótszy — wynosi 3 lata.
Ale to nie oznacza, że po tym czasie wierzyciel nie może już nic zrobić. Wręcz przeciwnie — wielu z nich wykorzystuje mechanizmy prawne, które przerywają bieg przedawnienia, np. poprzez:
- złożenie pozwu do sądu,
- rozpoczęcie mediacji,
- zawarcie ugody,
- wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed upływem terminu.
Jeśli chociaż jedna z tych czynności zostanie podjęta przed końcem terminu przedawnienia, dług nie przedawnia się — a co za tym idzie, może być nadal dochodzony, również przez komornika.
Przedawnienie nie oznacza wymazania długu z rejestrów
To bardzo istotny aspekt, który często jest pomijany. Nawet jeśli wierzyciel nie podejmie działań w terminie, a roszczenie ulegnie przedawnieniu, dług nie znika z baz danych. Nadal może widnieć w takich rejestrach jak BIG InfoMonitor, KRD czy ERIF, co skutecznie obniża wiarygodność kredytową dłużnika.
Konsekwencje są poważne:
- odmowa przyznania kredytu lub pożyczki,
- trudności z podpisaniem umowy leasingu lub wynajmu,
- problemy z zakupem na raty,
- komplikacje przy zawieraniu umów z operatorami telefonicznymi lub dostawcami internetu.
Długi Polaków: statystyki mówią same za siebie
Z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, że na koniec 2024 roku z problemami zadłużenia borykało się ponad 2,5 mln Polaków. Łączna kwota zaległości osiągnęła astronomiczny poziom 84,7 mld zł, a średni dług na osobę wynosił aż 33,5 tys. zł.
Do tej kwoty wliczają się m.in.:
- nieopłacone raty kredytów i pożyczek,
- zaległości czynszowe,
- nieuregulowane alimenty,
- mandaty i kary za jazdę bez biletu,
- niezapłacone rachunki za telefon, prąd czy internet,
- opłaty sądowe i inne zobowiązania cywilne.
Prawo po stronie dłużnika? Tak, ale warunkowo
Zgodnie z art. 117 § 2¹ Kodeksu cywilnego, po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od zaspokojenia roszczenia, jeżeli podniesie zarzut przedawnienia. Sąd z urzędu nie uwzględnia przedawnienia — musi to zrobić strona pozwana. Co więcej, w przypadku konsumenta, sąd powinien badać przedawnienie z urzędu, co wynika z nowelizacji Kodeksu cywilnego z 2018 r.
Warto również pamiętać o orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE, który w sprawie C-632/20 orzekł, że sąd krajowy ma obowiązek z urzędu badać, czy roszczenie nie jest przedawnione, jeśli stroną postępowania jest konsument.
Wnioski: dług po przedawnieniu nadal może uprzykrzyć życie
Przedawnienie długu to nie koniec kłopotów, a często dopiero początek prawdziwych problemów finansowych i formalnych. Wpisy w rejestrach dłużników, ograniczona zdolność kredytowa, a także możliwość podjęcia przez wierzyciela działań zmierzających do przerwania biegu przedawnienia — to wszystko sprawia, że dłużnik nie może spać spokojnie, nawet jeśli minął termin przedawnienia jego zobowiązania.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.