Wielu konsumentów żyje w błędnym przekonaniu, że brak paragonu wyklucza możliwość skutecznego złożenia reklamacji. To mit, który sprzedawcy często podtrzymują, mimo że takie działanie jest sprzeczne z obowiązującym prawem i dobrymi obyczajami rynkowymi. Zgodnie z przepisami konsumenckimi i ugruntowanym orzecznictwem sądowym, paragon nie jest jedyną dopuszczalną formą potwierdzenia zakupu.
Przykład z życia: reklamacja dziecięcych butów bez paragonu
„Kilka miesięcy temu kupiłam dla dziecka buty, które zaczęły się rozklejać. Postanowiłam je reklamować, jednak okazało się, że zgubiłam paragon potwierdzający zakup. Czy w tej sytuacji sprzedawca ma prawo odmówić przyjęcia reklamacji?” — pyta jedna z klientek.
Odpowiedź brzmi: nie, sprzedawca nie ma prawa uzależniać przyjęcia reklamacji od przedstawienia wyłącznie paragonu. Brak paragonu może co prawda utrudnić procedurę reklamacyjną, ale nie stanowi przeszkody prawnej do jej wszczęcia.
Prawo konsumenckie chroni klienta
Zgodnie z art. 43e ustawy o prawach konsumenta (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2759), konsument składający reklamację powinien wykazać fakt zawarcia umowy, ale może to zrobić w dowolnej formie, nie tylko poprzez okazanie paragonu. Wśród dopuszczalnych dowodów znajdują się m.in.:
- potwierdzenie płatności kartą (wydruk z terminala lub wyciąg bankowy),
- korespondencja mailowa lub SMS-owa potwierdzająca zakup,
- zeznania świadków,
- zdjęcie paragonu,
- numer zamówienia z konta klienta w sklepie internetowym.
Próba ograniczenia praw konsumenta poprzez wymaganie wyłącznie paragonu jest praktyką nieuczciwą, co jednoznacznie potwierdza orzecznictwo Prezesa UOKiK oraz sądów powszechnych.
UOKiK: „Bez paragonu towar nie podlega zwrotowi” to klauzula niedozwolona
Jednym z przykładów zakazanych praktyk rynkowych jest stosowanie przez przedsiębiorców postanowień umownych, które uzależniają uwzględnienie reklamacji od przedstawienia paragonu. Takie klauzule zostały wpisane do rejestru klauzul niedozwolonych przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W szczególności warto wskazać:
Wpis nr 6526 Rejestru klauzul niedozwolonych z dnia 9 sierpnia 2016 r.:
„Uwaga! Bez paragonu fiskalnego towar nie podlega zwrotowi”.
Postanowienie to zostało uznane za rażąco naruszające interesy konsumenta i sprzeczne z dobrymi obyczajami rynkowymi. Oznacza to, że żaden przedsiębiorca nie ma prawa powoływać się na taki zapis, a jego stosowanie może skutkować interwencją organów nadzoru.
Orzecznictwo potwierdzające prawa konsumenta
Sądy powszechne wielokrotnie wypowiadały się w podobnych sprawach. W wyroku z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VI ACa 220/18, Sąd Apelacyjny w Warszawie orzekł:
„Wymóg przedstawienia oryginału paragonu fiskalnego jako warunku przyjęcia reklamacji pozostaje w sprzeczności z ustawą o prawach konsumenta i nie może być uznany za obowiązujący.”
Również Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawach dotyczących równowagi stron w stosunkach konsumenckich konsekwentnie podkreśla, że praktyki utrudniające lub ograniczające możliwość wykonania uprawnień konsumenckich są niezgodne z dyrektywą 93/13/EWG.
Co zrobić, gdy sprzedawca odmawia przyjęcia reklamacji bez paragonu?
W takiej sytuacji warto:
- Zachować spokój i stanowczo przypomnieć o prawie do złożenia reklamacji na podstawie innego dowodu zakupu.
- Zgłosić praktykę sprzedawcy do Inspekcji Handlowej lub UOKiK, powołując się na Rejestr postanowień niedozwolonych (wpis nr 6526).
- Złożyć pisemną reklamację, wskazując inne środki dowodowe (np. potwierdzenie płatności kartą).
Podsumowanie
Brak paragonu nie wyłącza prawa do reklamacji. Sprzedawca nie może narzucać takiego wymogu, gdyż jest to praktyka nieuczciwa i sprzeczna z obowiązującym prawem. Każdy konsument ma prawo dochodzić swoich roszczeń, nawet jeśli nie posiada fizycznego dowodu zakupu w postaci paragonu fiskalnego.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał wydany na podstawie aktualnego stanu i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.