Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn, podpisana przez prezydenta Andrzeja Dudę 1 sierpnia 2025 roku, wprowadza istotne ułatwienia dla osób sprzedających nieruchomości nabyte w drodze spadku lub darowizny od najbliższej rodziny. Zmiany eliminują konieczność przedkładania zaświadczeń z urzędu skarbowego, upraszczając procedury i ograniczając biurokrację. Dodatkowo, nowe przepisy zmieniają zasady opodatkowania rent prywatnych, wprowadzając jednorazową deklarację podatkową. Niniejszy artykuł szczegółowo omawia nowe regulacje, warunki ich stosowania oraz ich wpływ na podatników, opierając się na aktualnym stanie prawnym i orzecznictwie sądowym.
Uproszczenie sprzedaży nieruchomości ze spadku lub darowizny
Dotychczas osoby zamierzające sprzedać nieruchomość nabytą w drodze spadku lub darowizny od najbliższej rodziny (np. rodziców, dziadków, rodzeństwa) musiały przedłożyć notariuszowi zaświadczenie z urzędu skarbowego, potwierdzające uregulowanie podatku od spadków i darowizn, jego przedawnienie lub zwolnienie z opodatkowania. Brak takiego dokumentu uniemożliwiał dokonanie transakcji. Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U.2025.1123) znosi ten wymóg w przypadku spadków i darowizn od osób należących do tzw. zerowej grupy podatkowej (najbliższa rodzina), pod warunkiem dopełnienia określonych formalności.
Zgodnie z art. 4a ustawy, spadki i darowizny od najbliższej rodziny są zwolnione z podatku, jeśli fakt nabycia zostanie zgłoszony do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od:
- powstania obowiązku podatkowego w przypadku darowizny,
- uprawomocnienia się orzeczenia sądu w sprawie spadku.
Nowe przepisy pozwalają na sprzedaż nieruchomości bez konieczności uzyskiwania zaświadczenia, co znacznie przyspiesza i upraszcza proces zbycia. Jak wskazano w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II FSK 456/22), zwolnienie z podatku w zerowej grupie podatkowej jest skuteczne tylko przy dochowaniu terminu zgłoszenia, co podkreśla znaczenie przestrzegania 6-miesięcznego okresu.
Zmiany w opodatkowaniu rent prywatnych
Nowelizacja wprowadza także istotne zmiany w opodatkowaniu rent prywatnych, czyli świadczeń pieniężnych wypłacanych na podstawie umowy cywilnoprawnej. Dotychczas darczyńca oraz osoba otrzymująca rentę musieli składać comiesięczne deklaracje podatkowe i opłacać podatek od każdej raty. Nowe przepisy upraszczają ten proces, wprowadzając następujące zasady:
- Jednorazowa deklaracja podatkowa: Podatek od renty prywatnej jest obliczany i uiszczany jednorazowo na podstawie całej wartości świadczenia.
- Renty na czas nieokreślony: W przypadku umów na czas nieokreślony podatek jest obliczany na podstawie wartości renty za okres 10 lat.
Zmiana ta znacznie zmniejsza obciążenia administracyjne dla stron umowy. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości UE (sprawa C-567/20), uproszczenie procedur podatkowych sprzyja pewności prawa i ogranicza biurokrację, co jest zgodne z zasadami unijnego prawa podatkowego.
Kiedy ustawa wchodzi w życie?
Nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn została podpisana przez prezydenta 1 sierpnia 2025 roku i wchodzi w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia, czyli 15 sierpnia 2025 roku. Od tego momentu podatnicy mogą korzystać z uproszczonych procedur przy sprzedaży nieruchomości oraz rozliczaniu rent prywatnych.
Praktyczne wskazówki dla podatników
- Zgłoszenie spadku lub darowizny w terminie: Aby skorzystać ze zwolnienia z podatku i uproszczonej procedury sprzedaży, zgłoś nabycie spadku lub darowizny do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego lub uprawomocnienia orzeczenia sądu.
- Dokumentacja: Przygotuj dokumenty potwierdzające nabycie nieruchomości (np. akt darowizny, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku) na wypadek kontroli skarbowej.
- Renty prywatne: Przy zawieraniu umowy o rentę prywatną upewnij się, że wartość świadczenia jest prawidłowo oszacowana, szczególnie w przypadku umów na czas nieokreślony.
- Konsultacja z prawnikiem: W przypadku wątpliwości co do procedury lub ryzyka podatkowego, skorzystaj z pomocy prawnika specjalizującego się w prawie podatkowym lub spadkowym.
Podsumowanie i odpowiedzi na najczęstsze pytania
- Czy zaświadczenie z urzędu skarbowego jest nadal wymagane przy sprzedaży nieruchomości?
Nie, od 15 sierpnia 2025 roku zaświadczenie nie jest wymagane, jeśli spadek lub darowizna pochodzi od najbliższej rodziny i została zgłoszona do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy. - Jakie są warunki zwolnienia z podatku od spadku lub darowizny?
Nabycie musi dotyczyć najbliższej rodziny (zerowa grupa podatkowa), a fakt nabycia należy zgłosić w ciągu 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego lub uprawomocnienia orzeczenia sądu. - Jak opodatkowana jest renta prywatna po nowelizacji?
Podatek jest uiszczany jednorazowo na podstawie całej wartości renty, a w przypadku umów na czas nieokreślony – za okres 10 lat. - Kiedy nowe przepisy wchodzą w życie?
Nowelizacja obowiązuje od 15 sierpnia 2025 roku.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.