Staffing, określany jako odwrócony mobbing, polega na uporczywym nękaniu lub zastraszaniu pracodawcy przez pracownika lub grupę pracowników. W odróżnieniu od mobbingu, który chroni pracownika, staffing nie ma bezpośredniej definicji ustawowej, ale pracodawca może korzystać z ochrony przewidzianej w Kodeksie pracy i Kodeksie cywilnym. Artykuł omawia konsekwencje dla pracownika stosującego staffing oraz środki ochrony dostępne dla pracodawcy, opierając się na przepisach prawa i orzecznictwie.
Czym jest staffing?
Staffing to działania pracownika lub grupy pracowników skierowane przeciwko pracodawcy (lub osobie na stanowisku kierowniczym), mające na celu jego poniżenie, ośmieszenie lub podważenie autorytetu. Przejawy staffingu obejmują:
- Ignorowanie poleceń służbowych.
- Wyśmiewanie lub rozpowszechnianie nieprawdziwych, krzywdzących informacji.
- Podważanie kompetencji przełożonego.
- Fałszywe oskarżenia, np. o mobbing, dyskryminację lub molestowanie.
W przeciwieństwie do mobbingu, regulowanego w art. 94³ Kodeksu pracy (KP), staffing nie ma wyraźnej podstawy ustawowej. Niemniej pracodawca nie jest pozbawiony ochrony prawnej.
Orzecznictwo: Sąd Najwyższy w wyroku z 10 października 2002 r. (sygn. akt I PKN 573/01) wskazał, że działania pracownika naruszające obowiązki służbowe, w tym podważające autorytet pracodawcy, mogą uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę.
Konsekwencje dla pracownika stosującego staffing
Pracownik stosujący staffing może ponieść następujące konsekwencje:
- Kary porządkowe (art. 108 KP):
- Pracodawca może zastosować wobec pracownika karę upomnienia lub nagany za naruszenie porządku i dyscypliny pracy, np. ignorowanie poleceń służbowych lub podważanie autorytetu przełożonego.
- Kara musi być nałożona zgodnie z procedurą (pisemne powiadomienie, wysłuchanie pracownika).
- Rozwiązanie umowy o pracę (art. 52 KP):
- Staffing może być uznany za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, co uzasadnia rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Przykłady obejmują celowe wprowadzanie w błąd, fałszywe oskarżenia lub działania destabilizujące pracę.
- W przypadku umowy na czas określony lub nieokreślony pracodawca może także wypowiedzieć umowę z zachowaniem okresu wypowiedzenia (art. 30 KP).
- Odpowiedzialność cywilna (art. 23 i 24 KC):
- Staffing naruszający dobra osobiste pracodawcy (np. cześć, dobre imię) może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej. Pracodawca może żądać:
- Zaniechania działań naruszających dobra osobiste.
- Usunięcia skutków naruszeń, np. publicznych przeprosin.
- Zadośćuczynienia za doznaną krzywdę lub zapłaty sumy na cel społeczny.
- Jeśli staffing wywołał rozstrój zdrowia psychicznego, pracodawca może dochodzić odszkodowania na podstawie art. 444 KC.
- Staffing naruszający dobra osobiste pracodawcy (np. cześć, dobre imię) może prowadzić do odpowiedzialności cywilnej. Pracodawca może żądać:
Orzecznictwo: Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 16 lipca 2020 r. (sprawa C-686/18) podkreślił, że ochrona dóbr osobistych dotyczy także stosunków pracowniczych, a naruszenia mogą skutkować odpowiedzialnością cywilną.
Ochrona pracodawcy przed staffingiem
Pracodawca będący ofiarą staffingu może skorzystać z następujących środków ochrony:
- Dyscyplinowanie pracownika:
- Stosowanie kar porządkowych (upomnienie, nagana) za naruszenie obowiązków pracowniczych.
- Monitorowanie zachowań i dokumentowanie incydentów, co może stanowić podstawę do dalszych działań.
- Rozwiązanie stosunku pracy:
- W przypadku ciężkich naruszeń (np. fałszywych oskarżeń) pracodawca może rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym, wskazując konkretne działania pracownika jako podstawę (art. 52 § 1 pkt 1 KP).
- W lżejszych przypadkach możliwe jest wypowiedzenie umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia.
- Powództwo cywilne:
- Pracodawca może dochodzić ochrony dóbr osobistych w sądzie cywilnym, żądając np. przeprosin lub zadośćuczynienia (art. 24 KC).
- W przypadku rozstroju zdrowia psychicznego możliwe jest dochodzenie odszkodowania za koszty leczenia (art. 444 § 1 KC).
Orzecznictwo: Sąd Najwyższy w wyroku z 7 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II PK 141/14) wskazał, że uporczywe działania pracownika podważające autorytet pracodawcy mogą uzasadniać rozwiązanie umowy o pracę z powodu utraty zaufania.
Praktyczne wskazówki dla pracodawcy
Aby skutecznie przeciwdziałać staffingowi, pracodawca powinien:
- Dokumentować wszystkie incydenty (np. e-maile, notatki służbowe, zeznania świadków).
- Wdrożyć wewnętrzne procedury przeciwdziałania nękaniu, np. politykę antymobbingową obejmującą także staffing.
- Skonsultować się z prawnikiem, aby ocenić zasadność kar porządkowych lub rozwiązania umowy.
- W przypadku naruszenia dóbr osobistych przygotować pozew cywilny z precyzyjnym wskazaniem żądań.
Praktyczna rada: Pracodawca powinien działać szybko, aby zapobiec eskalacji staffingu, i korzystać z profesjonalnego wsparcia prawnego, co zwiększa szanse na skuteczne rozwiązanie sprawy.
Podsumowanie
Staffing, czyli odwrócony mobbing, to poważne naruszenie obowiązków pracowniczych, które może prowadzić do kar porządkowych, rozwiązania umowy o pracę, a nawet odpowiedzialności cywilnej pracownika. Pracodawca ma prawo do ochrony przewidzianej w Kodeksie pracy (np. kary porządkowe, rozwiązanie umowy) oraz Kodeksie cywilnym (ochrona dóbr osobistych). Kluczowe jest dokumentowanie incydentów i konsultacja z prawnikiem, aby skutecznie dochodzić swoich praw i zapobiegać dalszym naruszeniom.
Przypominamy, że nasza kancelaria oferuje profesjonalną obsługę i doradztwo prawne świadczone na rzecz przedsiębiorców. Oferujemy pomoc prawną w pełnym zakresie już dla osób planujących rozpoczęcie swojej działalności.
Świadczone przez nas kompleksowe usługi doradcze są odpowiedzią na indywidualne potrzeby klientów. Doradzamy w zakresie wyboru formy prawnej dla planowanej działalności, dopełnimy wszelkich formalności polegających na jej zarejestrowaniu w odpowiednich instytucjach, a następnie będziemy dokonywać bieżącej obsługi prawnej w trakcie jej działania.
Nasza oferta to pomoce prawna w zakresie wszelkich problemów prawnych, z jakimi mogą się Państwo spotkać jako przedsiębiorcy w swojej działalności. Świadczone przez nas kompleksowe usługi oraz porady prawne w zakresie prawa handlowego, prawa cywilnego, prawa pracy, prawa gospodarczego pomogą Państwu w prowadzeniu działalności, oszczędzając czas i pieniądze naszych klientów.
Forma współpracy:
- Indywidualne zlecenia jednorazowe
- Doraźna obsługa prawna
- Stała obsługa prawna na podstawie umowy zlecenia
- porady prawne
- sporządzanie pism procesowych
- pozwy
- odpowiedzi na pozwy
- sprzeciwy od nakazów zapłaty i wyroków nakazowych
- apelacje
- wnioski
- doradztwo, zakładanie i funkcjonowanie działalności gospodarczej
- rejestrowanie spółek w KRS
- pozwy
- doradztwo w zakresie obrotu nieruchomościami (pełen zakres usług: nabywanie, najem, włącznie ze sporządzaniem umów: przedwstępnej i właściwej oraz umówienie notariusza)
- zastępstwo procesowe w sprawach gospodarczych i cywilnych (dotyczy przedsiębiorców objętych stałą obsługą prawną)
- umowy deweloperskie – przygotowanie umów związanych z działalnością deweloperską dla deweloperów
- redakcja i opiniowanie kontraktów, wniosków i pism procesowych
- przygotowanie umów oraz ich wzorów
- negocjowanie umów i kontraktów z kontrahentami, pomoc prawna dla Klienta w trakcie negocjacji
- porady związane z prawem pracy: tworzenie umów o pracę, wypowiedzeń, regulaminów
- przygotowanie porad prawnych, uwzględniających doktrynę oraz najnowsze orzecznictwo
Potrzebujesz pomocy prawnej a może stałej obsługi dla twojej firmy? Napisz do nas lub zadzwoń już teraz.
579-636-527
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.

