Czy możliwe jest złożenie pisemnego wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku już w dniu jego ogłoszenia – bezpośrednio w sądzie? Odpowiedź brzmi: tak, ale z istotnym zastrzeżeniem.
Zgodnie z art. 328 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku następuje na wniosek strony zgłoszony w terminie tygodniowym od dnia ogłoszenia sentencji wyroku. Oznacza to, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia może zostać złożony w dniu ogłoszenia wyroku, pod warunkiem, że zostanie to dokonane po ogłoszeniu, a nie przed.
To rozróżnienie ma istotne znaczenie praktyczne i zostało podkreślone w orzecznictwie Sądu Najwyższego – wniosek złożony przed ogłoszeniem wyroku jest bezskuteczny i podlega odrzuceniu. Potwierdza to m.in. stanowisko wyrażone w postanowieniu SN z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZ 29/07, gdzie stwierdzono, że:
„Złożenie wniosku przed ogłoszeniem sentencji wyroku nie wywołuje skutków prawnych – termin jeszcze nie rozpoczął biegu, a wniosek taki nie może być traktowany jako skuteczny.”
Termin dla sądu na sporządzenie pisemnego uzasadnienia
Kiedy już skuteczny wniosek zostanie złożony, sąd obowiązany jest do jego rozpoznania i sporządzenia uzasadnienia w terminie dwóch tygodni. Określa to art. 329 Kodeksu postępowania cywilnego. Termin ten biegnie:
- od dnia zgłoszenia wniosku o uzasadnienie – jeżeli taki wniosek został złożony,
- od dnia zaskarżenia wyroku lub wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia – jeżeli wniosek nie został złożony.
Warto jednak wiedzieć, że termin dwutygodniowy ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że jego przekroczenie nie powoduje nieważności czynności procesowej, ani nie rodzi innych skutków procesowych.
Funkcja terminu instrukcyjnego związana jest z zasadą szybkości postępowania i rzetelności działania sądu. Nie ma on charakteru bezwzględnie obowiązującego, co nie znaczy, że jego ignorowanie jest neutralne. Ma to istotne znaczenie w kontekście skarg na przewlekłość postępowania, o czym mówi ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:
„Przy ocenie, czy doszło do przewlekłości postępowania, bierze się pod uwagę również niedochowanie terminów instrukcyjnych przewidzianych w przepisach postępowania.”
Wyjątki i możliwość przedłużenia terminu
W sytuacjach szczególnych – gdy sprawa ma charakter zawiły lub gdy wystąpi obiektywna niemożność sporządzenia uzasadnienia w terminie – prezes sądu może przedłużyć ten termin na czas oznaczony, jednak nie dłuższy niż 30 dni.
Kiedy sprawa może zostać uznana za zawiłą? Przede wszystkim wtedy, gdy:
- dotyczy skomplikowanego stanu faktycznego lub
- obejmuje niecodzienne zagadnienia prawne, które wymagają pogłębionej analizy.
Co istotne – niemożność dotrzymania terminu nie musi wynikać jedynie z cech sprawy. Może być uzasadniona również przez:
- przeciążenie sędziego pracą,
- chorobę lub inną usprawiedliwioną przyczynę niemożności pełnienia obowiązków.
W takich przypadkach termin, mimo że wydłużony, nadal pozostaje instrukcyjny i nie tworzy automatycznie podstaw do skargi kasacyjnej lub apelacyjnej. Jednak opóźnienia powinny być wnikliwie analizowane z punktu widzenia prawa strony do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie, wynikającego zarówno z Konstytucji RP (art. 45 ust. 1), jak i art. 6 EKPCz (prawo do rzetelnego procesu).
Podsumowanie
Złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku w dniu ogłoszenia jest możliwe, ale musi nastąpić po jego ogłoszeniu, nie przed. Termin na sporządzenie pisemnego uzasadnienia wynosi co do zasady 14 dni, a przekroczenie go może – choć nie musi – stanowić podstawę do skargi na przewlekłość postępowania. Wyjątki od terminu są ściśle związane z charakterem sprawy lub sytuacją sędziego, a przedłużenie terminu musi być uzasadnione i zatwierdzone przez prezesa sądu.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał wydany na podstawie aktualnego stanu i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.