Zdarzenie drogowe z udziałem nieswojego pojazdu może nieść za sobą poważne konsekwencje, nie tylko dla właściciela auta, ale również dla osoby, która nim kierowała. W praktyce bardzo często pojawia się pytanie, czy sprawca kolizji kierujący cudzym pojazdem może zostać pociągnięty do osobistej odpowiedzialności finansowej mimo tego, że szkoda została pokryta z ubezpieczenia OC właściciela auta.
Odpowiedzialność kierowcy za szkodę wyrządzoną cudzym pojazdem
Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, odpowiedzialność cywilna objęta polisą OC obejmuje każdą osobę kierującą pojazdem, która w czasie trwania ochrony ubezpieczeniowej wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.
„Ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym […] wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu.” (art. 35 ustawy)
Zatem – co do zasady – jeżeli osoba kierująca pojazdem znajomego spowoduje kolizję, szkoda zostaje naprawiona z polisy OC właściciela pojazdu, niezależnie od tego, kto kierował samochodem.
Kiedy zakład ubezpieczeń może żądać zwrotu od sprawcy? – roszczenie regresowe
Zasada odpowiedzialności ubezpieczyciela nie jest jednak bezwzględna. Art. 43 tej samej ustawy przewiduje cztery wyjątki, w których zakład ubezpieczeń może wystąpić z tzw. roszczeniem regresowym wobec sprawcy szkody – czyli domagać się od niego zwrotu wypłaconego odszkodowania.
Zakład ubezpieczeń może żądać zwrotu od kierującego pojazdem, jeżeli:
- Wyrządził szkodę umyślnie,
- Był w stanie po użyciu alkoholu, nietrzeźwości lub po użyciu środków odurzających, psychotropowych bądź zastępczych,
- Wszedł w posiadanie pojazdu wskutek przestępstwa,
- Nie posiadał wymaganych uprawnień do kierowania pojazdem (chyba że działał w celu ratowania życia/mienia lub prowadził pościg za sprawcą przestępstwa),
- Zbiegł z miejsca zdarzenia.
W takich przypadkach ubezpieczyciel ma prawo dochodzić całości lub części wypłaconego odszkodowania bezpośrednio od sprawcy – nawet jeśli nie był on właścicielem pojazdu.
Odpowiedzialność regresowa pod kontrolą sądu
Istotnym zabezpieczeniem dla sprawcy kolizji jest możliwość obrony w sądzie. Jak wynika z orzecznictwa sądów powszechnych, w razie sporu kierowca może zakwestionować nie tylko samą zasadność regresu, ale także wysokość roszczenia.
„Sąd nie jest związany wysokością odszkodowania wypłaconego przez zakład ubezpieczeń. Kierujący pojazdem może wykazać, że wypłacono świadczenie nienależne lub zawyżone.”
(por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 16.12.2021 r., I ACa 1046/20)
W praktyce oznacza to, że:
- kierowca może bronić się przed regresowym żądaniem zwrotu świadczenia,
- możliwe jest wykazanie, że ubezpieczyciel wypłacił kwotę wyższą niż rzeczywista szkoda,
- sąd może obniżyć roszczenie lub je całkowicie oddalić.
Kluczowe wnioski dla kierowców cudzych pojazdów
- Sama szkoda spowodowana cudzym autem nie powoduje automatycznej odpowiedzialności finansowej kierowcy.
- Ubezpieczenie OC właściciela pojazdu obejmuje także osobę prowadzącą pojazd za jego zgodą.
- Wyjątki z art. 43 ustawy mogą skutkować pełną odpowiedzialnością regresową sprawcy – warto ich unikać.
- W przypadku sporu kierowca ma prawo kwestionować zasadność i wysokość regresu w sądzie.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.