Emeryci, którym ZUS zaniżył świadczenia po przejściu z emerytury wcześniejszej na powszechną, zaczynają wygrywać przed sądami. Nawet 30 tys. zł wyrównania i wyższe świadczenia miesięczne – to skutki przełomowych orzeczeń, które mogą objąć tysiące osób urodzonych w latach 1949–1959.
Kogo dotyczy sprawa? Pokolenie „straconych emerytur” 1949–1959
Zaniżone świadczenia emerytalne dotyczą kobiet urodzonych w latach 1949–1959 oraz mężczyzn z roczników 1949–1954 (z wyjątkiem rocznika 1953, który został uregulowany osobno). Osoby te często przechodziły na wcześniejszą emeryturę – m.in. ze względu na pracę w warunkach szczególnych – licząc na późniejsze doliczenie składek i korzystniejsze wyliczenie emerytury powszechnej.
Sytuację pogorszyła zmiana przepisów z 1 stycznia 2013 r., w wyniku której ZUS zaczął pomniejszać emerytury powszechne o wartość wcześniej pobranych świadczeń. To uderzyło szczególnie w osoby, które przez lata pracowały i odprowadzały składki, spodziewając się ich uwzględnienia w wyższej emeryturze.
Przykład: Seniorka z rocznika 1954 odzyska 24,5 tys. zł
Przełomowy wyrok zapadł 18 czerwca 2025 r. w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach (sygn. akt III AUa 974/25), który utrzymał w mocy wcześniejszy wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej (sygn. akt VI U 193/25). Sprawa dotyczyła pani Anny, emerytki z rocznika 1954.
W 2009 r. przeszła ona na wcześniejszą emeryturę, a w 2015 r. osiągnęła wiek emerytalny. ZUS wyliczył jej jednak świadczenie powszechne jako niższe z uwagi na potrącenie za wcześniejsze wypłaty. Kobieta pozostała więc przy mniej korzystnej emeryturze wcześniejszej.
Dopiero po korzystnym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r. pani Anna zdecydowała się walczyć o sprawiedliwość. Sądy obu instancji przyznały jej rację i uznały, że:
„ZUS nie miał prawa do pomniejszania emerytury powszechnej o kwoty wypłaconych wcześniej świadczeń.”
Skutki wyroku:
- Wzrost świadczenia o 281,13 zł miesięcznie,
- Wyrównanie od 2024 r. – ok. 7,5 tys. zł,
- Dodatkowe roszczenie cywilne wobec Skarbu Państwa – 17 tys. zł,
- Łącznie: 24,5 tys. zł odzyskanego świadczenia.
– „Liczymy, że ZUS wypłaci mojej klientce wyrównanie od dnia złożenia wniosku, a za wcześniejsze lata będziemy walczyć w trybie odszkodowawczym” – mówi dr Andrzej Hańderek, pełnomocnik pani Anny.
Nauczycielka z rocznika 1956 też wygrała z ZUS
To już drugi tak ważny wyrok. Poprzedni dotyczył nauczycielki, która przeszła na wcześniejszą emeryturę we wrześniu 2006 r. W 2017 r., gdy nabyła prawo do emerytury powszechnej, ZUS obliczył ją jako niższą niż świadczenie wcześniejsze.
Kobieta wniosła sprawę do sądu i wygrała w dwóch instancjach:
- Sąd Okręgowy w Bydgoszczy,
- Sąd Apelacyjny w Gdańsku (sygn. akt III AUa 403/25).
Skutki:
- Podwyżka emerytury o 770 zł miesięcznie,
- Wyrównanie w kwocie ok. 30 tys. zł.
Eksperci: Czas masowo składać pozwy
Zdaniem dr. Marcina Wojewódki z Instytutu Emerytalnego, przełom w orzecznictwie jest oczywisty:
– „Każdy, kto znajduje się w sytuacji podobnej do emerytów, którzy właśnie wygrali procesy, powinien skorzystać z tej ścieżki i domagać się wypłaty zaległych pieniędzy.”
To oznacza, że potencjalnie tysiące osób mogą uzyskać:
- przeliczenie emerytury powszechnej bez potrąceń,
- wyrównanie świadczenia za kilka lat wstecz,
- dodatkowe odszkodowania cywilne od Skarbu Państwa.
Co z ustawą „naprawczą”? Rząd nie chce płacić wyrównań
Rząd opracował projekt ustawy, która ma objąć emerytów poszkodowanych przez przepisy z 2013 r. Niestety, projekt zakłada tylko podwyższenie świadczeń na przyszłość, bez wypłaty wyrównań za poprzednie lata.
To rozwiązanie – według rządu – ma chronić budżet państwa, ale według ekspertów pogłębia niesprawiedliwość wobec pokrzywdzonych.
Co możesz zrobić, jeśli masz podobną sytuację?
- Sprawdź swój rocznik i historię przejścia na emeryturę – dotyczy osób urodzonych w latach 1949–1959.
- Ustal, czy Twoja emerytura powszechna została pomniejszona o wartość wcześniejszych wypłat.
- Złóż wniosek do ZUS o ponowne przeliczenie świadczenia – po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r.
- W razie odmowy – złóż odwołanie do sądu ubezpieczeń społecznych.
- Po prawomocnym wyroku – możesz również dochodzić odszkodowania cywilnego od Skarbu Państwa.
Podsumowanie
Dzięki najnowszym wyrokom sądów emeryci odzyskują należne im świadczenia, które przez lata były zaniżane z powodu kontrowersyjnej zmiany przepisów. Sprawy pani Anny i nauczycielki z rocznika 1956 otwierają drogę do masowych pozwów. Jeśli jesteś emerytem z lat 1949–1959 i Twoje świadczenie zostało obniżone przez ZUS – masz realną szansę na odzyskanie nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.\