Określenie stopnia uszczerbku na zdrowiu w sprawach o odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy ma kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości świadczenia. W polskim prawie kwestię tę reguluje ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a opinie biegłych odgrywają zasadniczą rolę w postępowaniach sądowych. Niniejszy artykuł omawia przypadek przedsiębiorcy, który doznał urazu w wyniku wypadku przy pracy, oraz rolę opinii biegłego w ustaleniu wysokości odszkodowania, z uwzględnieniem orzeczenia Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum z 14 lipca 2025 r. (sygn. akt IX U 678/24).
Wypadek przy pracy i jego konsekwencje
Marek A., przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą w zakresie prac wykończeniowych, doznał poważnego urazu lewej stopy w wyniku upadku z drabiny podczas realizacji zlecenia. Zdarzenie zostało uznane za wypadek przy pracy na podstawie Art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, który definiuje wypadek przy pracy jako nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, związane z wykonywaniem zwykłych czynności w ramach działalności gospodarczej.
Uraz Marka A. obejmował wielofragmentowe złamanie kości piętowej, stłuczenie tkanek miękkich oraz zespół Sudecka. Po trzymiesięcznym okresie rehabilitacji i sześciu miesiącach na zwolnieniu lekarskim, przedsiębiorca nadal odczuwał ból i miał trudności z poruszaniem się, co skutkowało pogrubieniem obrysu stawu skokowego i lewej pięty, ograniczeniem ruchomości stawu, bolesnością uciskową oraz chodem utykającym. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) przyznał mu jednorazowe odszkodowanie za 10 proc. długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, jednak Marek A. wniósł odwołanie, domagając się ustalenia uszczerbku na poziomie 25 proc., argumentując, że uraz uniemożliwia mu wykonywanie pracy wymagającej sprawności fizycznej.
Prawne podstawy ustalania uszczerbku na zdrowiu
Zgodnie z Art. 11 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, jednorazowe odszkodowanie przysługuje ubezpieczonemu, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku przy pracy. Przepisy definiują:
- Stały uszczerbek na zdrowiu (Art. 11 ust. 2) jako naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy.
- Długotrwały uszczerbek na zdrowiu (Art. 11 ust. 3) jako naruszenie sprawności organizmu trwające ponad sześć miesięcy, które może ulec poprawie.
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum, rozpatrując sprawę Marka A., podkreślił, że ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu wymaga obiektywnej oceny, w której kluczową rolę odgrywa opinia biegłego. Orzecznictwo, np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2018 r. (sygn. akt II UK 456/17), potwierdza, że opinie biegłych są podstawowym dowodem w takich sprawach, o ile są rzetelne, jasne i logicznie umotywowane.
Rola opinii biegłego
W sprawie Marka A. sąd oparł się na opinii biegłego z zakresu ortopedii, który po badaniu przedmiotowym i analizie dokumentacji medycznej ocenił uszczerbek na zdrowiu na poziomie 12 proc.. Biegły, będący wysokiej klasy specjalistą ze stopniem naukowym i wieloletnim doświadczeniem klinicznym, przygotował opinię, która była:
- Jasna i spójna: Wnioski zostały sformułowane w sposób logiczny i przekonujący.
- Uzasadniona: Opinia opierała się na szczegółowym badaniu i dokumentacji medycznej.
- Niekwestionowana przez strony: Ani Marek A., ani ZUS nie zgłosili zastrzeżeń do opinii.
Sąd w pełni podzielił wnioski biegłego, uznając, że brak jest podstaw do ustalenia wyższego procentu uszczerbku, jak domagał się powód. Orzecznictwo, np. postanowienie Sądu Rejonowego w Gdańsku z dnia 15 marca 2019 r. (sygn. akt VIII U 123/19), podkreśla, że opinie biegłych mają decydujące znaczenie, jeśli są rzetelne i niebudzące wątpliwości stron.
Orzeczenie sądu
Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum, na podstawie opinii biegłego, zmienił decyzję ZUS, przyznając Markowi A. jednorazowe odszkodowanie za 12 proc. długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. W uzasadnieniu wskazano, że:
- Uraz Marka A. spełniał kryteria długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, ponieważ powodował upośledzenie czynności organizmu przez okres przekraczający sześć miesięcy, z możliwością poprawy.
- Opinia biegłego była jedynym wiarygodnym dowodem w sprawie, a żądanie powoda (25 proc. uszczerbku) nie znalazło potwierdzenia w dokumentacji medycznej ani badaniu.
Orzeczenie (sygn. akt IX U 678/24) jest nieprawomocne, co oznacza, że strony mogą wnieść apelację. Jednak, jak wskazuje orzecznictwo, np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 listopada 2019 r. (sygn. akt III AUa 789/19), zmiana orzeczenia w takich sprawach wymaga wykazania istotnych błędów w opinii biegłego lub nowych dowodów.
Znaczenie opinii biegłego
Opinia biegłego w sprawach o uszczerbek na zdrowiu jest kluczowym dowodem, ponieważ umożliwia obiektywne ustalenie stopnia naruszenia sprawności organizmu. Sądy, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (Art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego), opierają się na opiniach biegłych, jeśli są one rzetelne i niekwestionowane przez strony. W przypadku Marka A. opinia biegłego była decydująca, ponieważ uwzględniała zarówno dokumentację medyczną, jak i wyniki badania przedmiotowego, co pozwoliło na precyzyjne określenie uszczerbku.
Podsumowanie
Ustalenie stopnia uszczerbku na zdrowiu w sprawach o odszkodowanie z tytułu wypadków przy pracy opiera się na przepisach ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz opiniach biegłych. W sprawie Marka A. Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum, opierając się na rzetelnej opinii biegłego ortopedy, przyznał odszkodowanie za 12 proc. długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, odrzucając żądanie powoda o wyższy procent. Sprawy tego typu wymagają precyzyjnej analizy medycznej i prawnej, dlatego w przypadku odwołań od decyzji ZUS lub wątpliwości co do wysokości uszczerbku warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie ubezpieczeń społecznych. Profesjonalne wsparcie może pomóc w skutecznym dochodzeniu roszczeń i przygotowaniu apelacji.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.