Wielu rodziców po rozwodzie staje przed dylematem: czy mogę wyjechać z dzieckiem za granicę – na wakacje, ferie, rodzinny wyjazd – bez pytania drugiego rodzica o zgodę?
To pozornie proste pytanie w rzeczywistości dotyczy jednej z istotnych spraw dziecka, a więc takiej, o której oboje rodzice muszą współdecydować.
Brak zgody drugiego rodzica lub samowolne działanie może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych – od interwencji sądu rodzinnego, po zarzut ograniczania władzy rodzicielskiej.
Poniżej przedstawiamy kompleksowe wyjaśnienie, kiedy potrzebna jest zgoda na wyjazd, jak ją uzyskać, co zrobić w razie sprzeciwu drugiego rodzica oraz jak zabezpieczyć swoje prawo do podróżowania z dzieckiem zgodnie z prawem i dobrem dziecka.
1. Wyjazd z dzieckiem za granicę to istotna sprawa dziecka
Zgodnie z art. 97 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (KRO), o istotnych sprawach dziecka rodzice decydują wspólnie, a w razie braku porozumienia rozstrzyga sąd opiekuńczy.
Do takich spraw należą m.in.:
- wybór szkoły,
- leczenie,
- wyrobienie paszportu,
- wyjazdy zagraniczne dziecka – nawet turystyczne.
To oznacza, że nawet tygodniowy urlop w Chorwacji czy Hiszpanii wymaga zgody drugiego rodzica, jeśli oboje mają pełnię władzy rodzicielskiej.
2. Zgoda na wyjazd – forma i znaczenie
Najlepiej, by zgoda drugiego rodzica była udzielona na piśmie.
W praktyce wystarczająca jest wiadomość e-mail, SMS lub podpisane oświadczenie.
Taki dokument może okazać się nie tylko pomocny przy odprawie granicznej, ale też stanowi dowód współdziałania w sprawach dziecka w razie ewentualnego sporu sądowego.
Przykładowa treść zgody:
„Ja, [imię i nazwisko], wyrażam zgodę na wyjazd mojego dziecka [imię dziecka] za granicę, do [kraj], w terminie od [data] do [data], wraz z matką/ojcem [imię rodzica].”
3. Brak zgody – jak reagować
Jeśli drugi rodzic nie wyraża zgody na wyjazd lub nie odpowiada na prośby, należy złożyć wniosek do sądu rejonowego o rozstrzygnięcie istotnej sprawy dziecka (art. 97 § 2 KRO).
Wniosek warto połączyć z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, by sąd mógł wyrazić zgodę jeszcze przed planowanym wyjazdem.
W praktyce sądy rozpoznają takie sprawy pilnie – zwłaszcza gdy chodzi o wyjazdy krótkoterminowe i gdy brak zgody nie ma racjonalnego uzasadnienia.
Sąd bierze pod uwagę przede wszystkim:
- cel i charakter wyjazdu,
- bezpieczeństwo dziecka,
- jego dobro,
- wcześniejsze doświadczenia rodziców w zakresie współpracy.
4. Orzecznictwo – jak sądy oceniają takie sytuacje
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wyjazdy turystyczne dziecka z rodzicem po rozwodzie co do zasady nie powinny być blokowane, o ile nie istnieje realne ryzyko uprowadzenia lub zagrożenia dobra dziecka.
➡️ Postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2019 r., sygn. akt III CZP 31/19:
„Wyjazd dziecka za granicę w celach wypoczynkowych mieści się w ramach współwykonywania władzy rodzicielskiej, o ile drugi rodzic ma zapewniony kontakt z dzieckiem i informacje o miejscu pobytu.”
➡️ Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 5 maja 2023 r., I ACa 118/23:
„Bezzasadne odmawianie zgody na wyjazdy turystyczne dziecka za granicę stanowi nadużycie władzy rodzicielskiej i może uzasadniać jej ograniczenie.”
5. Przykład z praktyki kancelarii – historia Marty i Michała
Marta i Michał rozwiedli się w 2022 roku. Córka Hania mieszka z matką, a ojciec ma prawo do kontaktów w weekendy.
W 2024 roku Marta zaplanowała tygodniowy wyjazd do Grecji. Uznała, że skoro dziecko mieszka z nią na co dzień, nie musi uzyskiwać zgody.
Kiedy ojciec dowiedział się o planach, sprzeciwił się, twierdząc, że został wyłączony z decyzji. Złożył wniosek do sądu o rozstrzygnięcie sprawy i ograniczenie władzy matki.
Sąd – choć nie przychylił się do wniosku ojca – pouczył Martę, że:
- wyjazd zagraniczny zawsze wymaga zgody obojga rodziców,
- brak zgody można zastąpić wyrokiem sądu,
- nawet rodzic sprawujący codzienną opiekę nie może samodzielnie decydować o wyjazdach zagranicznych.
Sprawa zakończyła się ugodą, ale pokazała, jak brak komunikacji może prowadzić do długotrwałego konfliktu.
6. Dokumentowanie komunikacji – dlaczego to ważne
W przypadku sporów sądowych ogromne znaczenie mają dowody, że rodzic próbował działać w duchu współpracy.
Warto zachowywać:
- SMS-y i e-maile,
- wiadomości z propozycją wyjazdu i prośbą o zgodę,
- potwierdzenia prób kontaktu.
Jeśli ojciec lub matka uporczywie utrudnia wyjazdy, mimo braku podstaw, może to być podstawą do ograniczenia jego/jej władzy rodzicielskiej (art. 109 § 2 pkt 2 KRO).
7. Wyjazd dłuższy niż wakacyjny – kiedy sprawa staje się poważniejsza
Inaczej sądy traktują krótkie wyjazdy wakacyjne, a inaczej sytuacje, gdy rodzic planuje stały pobyt dziecka za granicą (np. przeprowadzkę, szkołę, kurs długoterminowy).
Taki wyjazd oznacza zmianę miejsca pobytu dziecka i wymaga zgody drugiego rodzica lub orzeczenia sądu na podstawie art. 26 KRO.
Samowolne wywiezienie dziecka może stanowić naruszenie prawa do opieki i prowadzić do zarzutów o uprowadzenie rodzicielskie (na gruncie Konwencji Haskiej z 1980 r.).
8. Kiedy można wnioskować o ograniczenie władzy rodzicielskiej
Jeśli drugi rodzic uporczywie:
- odmawia zgody na wyjazdy,
- utrudnia wyrobienie paszportu,
- nie współpracuje w sprawach dziecka,
– można wnieść o ograniczenie jego władzy rodzicielskiej do prawa do informacji o dziecku.
Wówczas decyzje dotyczące wyjazdów i dokumentów będzie mogła podejmować samodzielnie osoba, przy której dziecko stale zamieszkuje.
9. Kluczowe wnioski dla rodziców po rozwodzie
✅ Wyjazd z dzieckiem za granicę to istotna sprawa dziecka – wymaga zgody obojga rodziców.
✅ Zgoda powinna być udzielona pisemnie – najlepiej e-mailowo lub w formie oświadczenia.
✅ Brak zgody można zastąpić orzeczeniem sądu w trybie zabezpieczenia.
✅ Samowolny wyjazd może skutkować ograniczeniem władzy rodzicielskiej.
✅ Dokumentuj każdą próbę kontaktu i współpracy z drugim rodzicem.
✅ Jeśli drugi rodzic blokuje wyjazdy bez uzasadnienia – możesz wnieść o ograniczenie jego władzy.
Podsumowanie
Prawo nie zabrania rodzicowi po rozwodzie wyjazdu z dzieckiem za granicę – wymaga jedynie, by odbywał się on z poszanowaniem zasad współdecydowania o istotnych sprawach dziecka.
Kluczem jest komunikacja i dowody dobrej woli.
Zanim jednak zarezerwujesz bilety, warto zadbać o formalności. Unikniesz w ten sposób niepotrzebnych konfliktów i stresu, a dziecko będzie mogło bezpiecznie cieszyć się wyjazdem – w spokoju i poczuciu stabilności.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.