Rok 2025 przyniósł w Naczelnym Sądzie Administracyjnym wyjątkowo dużo rozstrzygnięć, które realnie zmieniają praktykę organów, samorządów i biznesu. Poniżej opracowuję – na podstawie przekazanego zestawienia – najważniejsze tezy i wnioski wdrożeniowe. To nie jest „lista sygnatur”, tylko mapa ryzyk i argumentów procesowych, które warto mieć pod ręką w sprawach podatkowych, RODO, dostępu do informacji publicznej, egzekucji administracyjnej i odszkodowań wywłaszczeniowych.
- RODO w zatrudnieniu dane z rejestrów publicznych przy wypowiedzeniu
NSA potwierdził, że pracodawca może legalnie przetwarzać dane pozyskane z jawnych rejestrów publicznych (KRS, CEIDG, oświadczenia majątkowe) w celu uzasadnienia wypowiedzenia, opierając się na przesłance prawnie uzasadnionego interesu z art. 6 ust. 1 lit. f RODO. Praktyczny skutek: w sporach pracowniczych i dyscyplinarnych „źródło danych” ma kluczowe znaczenie – jeżeli dane są jawne i użycie jest ograniczone do celu (np. decyzja kadrowa), ryzyko naruszenia RODO spada.
Sygnatura: III OSK 57/22 (20.03.2025) - Podatek od spadków i darowizn nieodpłatna renta bez opodatkowania z góry
Uchwała wyjaśnia, że w przypadku nieodpłatnej renty pieniężnej, gdy nie da się ustalić wartości prawa w chwili powstania obowiązku podatkowego, opodatkowanie następuje „w miarę wykonywania świadczeń”, a nie z góry za cały okres. Dla praktyki oznacza to konieczność rozliczeń transzami (ratami), a nie jednorazowo, co zmienia strategię planowania podatkowego i spory z organami.
Sygnatura: III FPS 5/24 (31.03.2025) - KKS i przedawnienie podatkowe instrumentalne wszczęcie może być bezskuteczne
Wyrok w składzie 7 sędziów wskazuje, że umorzenie postępowania karnego skarbowego z powodu braku znamion czynu może prowadzić do uznania, że zawieszenie biegu przedawnienia było bezskuteczne ze skutkiem wstecznym, jeżeli wszczęcie KKS miało charakter instrumentalny. To jeden z najmocniejszych „bezpieczników” przeciwko nadużyciom w praktyce zawieszania przedawnienia. Kluczowe będzie wykazanie całokształtu okoliczności świadczących o instrumentalności.
Sygnatura: I FSK 1078/24 (14.04.2025) - RODO a publikacja danych w zamkniętych grupach społecznościowych
NSA uznał, że publikacja danych osobowych w zamkniętych grupach w serwisach społecznościowych nie mieści się automatycznie w wyjątku „osobistym/domowym”, zwłaszcza gdy publikujący nie kontroluje doboru członków grupy i brak jest realnego mechanizmu sprzeciwu. Wniosek praktyczny: „zamknięta grupa” nie oznacza „prywatnie”, a odpowiedzialność za naruszenie RODO może dotyczyć osoby publikującej.
Sygnatura: III OSK 1101/24 (20.05.2025) - Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego po wyroku TK także w sprawach wpadkowych
Uchwała rozszerza rozumienie podstawy wznowieniowej: jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę prawomocnego orzeczenia, wznowienie może dotyczyć także orzeczeń niekończących postępowania w sprawie, w tym rozstrzygnięć o prawie pomocy. To ważne narzędzie procesowe w sprawach, gdzie „sprawa główna” trwała, ale rozstrzygnięcie wpadkowe stało się prawomocne.
Sygnatura: II FPS 1/25 (26.05.2025) - Specustawa drogowa i zasada korzyści przy wywłaszczeniu
Uchwała potwierdza, że przy ustalaniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod inwestycję drogową należy uwzględniać zasadę korzyści z art. 134 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli drogowe przeznaczenie zwiększa wartość. W praktyce to argument wzmacniający roszczenia odszkodowawcze właścicieli i ograniczający zaniżanie wycen.
Sygnatura: I OPS 1/24 (27.05.2025) - Egzekucja zabezpieczenie doręczenia do pełnomocnika
NSA przesądził, że doręczenie zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów egzekucyjnych powinno trafić do ustanowionego pełnomocnika zgłoszonego w postępowaniu podatkowym (kontrola podatkowa/celno-skarbowa). To rozstrzygnięcie ma znaczenie dla biegu terminów, skuteczności doręczeń i obrony w zabezpieczeniach majątkowych.
Sygnatura: III FPS 1/25 (16.06.2025) - Odpowiedzialność członków zarządu a linia TSUE dowody pominięte przez fiskusa
NSA wskazał, że orzeczenie TSUE w sprawie C-277/24 nie służy podważaniu zobowiązania spółki jako takiego, ale były członek zarządu może bronić się, wykazując nowe dowody lub okoliczności faktyczne nieznane organowi albo przez organ pominięte. Praktyczny sens: obrona w sprawach odpowiedzialności osoby trzeciej wymaga aktywnej strategii dowodowej i „rozbrajania” przesłanek, a nie tylko sporu o meritum podatku spółki.
Sygnatura: III FSK 656/25 (13.08.2025) - Wsparcie samorządu przez doradców podatkowych bez automatycznej nieważności decyzji
NSA uznał, że samo skorzystanie przez samorząd z pomocy kancelarii doradztwa podatkowego przy wydaniu decyzji nie powoduje automatycznie nieważności. Wniosek: kluczowe są realne naruszenia procedury i kompetencji, a nie fakt „wsparcia zewnętrznego”.
Sygnatura: III FSK 227/24 (03.09.2025) - Nadzór budowlany postępowania tylko z urzędu ale obowiązek informacji
Uchwała wyjaśnia, że nie można skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzoru budowlanego „na wniosek” powołując się na własny interes prawny, bo te postępowania wszczyna się z urzędu. Jednocześnie organ powinien poinformować wnioskodawcę o działaniach i stanowisku pismem informacyjnym. To rozstrzygnięcie zmienia taktykę: zamiast „wniosku o wszczęcie” istotniejsze jest precyzyjne zawiadomienie o nieprawidłowościach i późniejsze egzekwowanie obowiązku reakcji informacyjnej.
Sygnatura: II OPS 2/25 (08.09.2025) - BIK a przedawniony dług bank może raportować na podstawie prawnie uzasadnionego interesu
NSA dopuścił przetwarzanie i przekazanie danych do BIK mimo przedawnienia długu, wskazując na prawnie uzasadniony interes banku (art. 6 ust. 1 lit. f RODO). To ważne dla sporów konsumenckich: przedawnienie nie jest automatycznym „kasowaniem historii” w rejestrach, a argumentacja musi iść w stronę granic interesu i proporcjonalności.
Sygnatura: III OSK 1640/22 (09.09.2025) - Spółka celowa samorządu bez VAT przy zadaniach publicznych i rekompensacie
Wyrok 7 sędziów uznał, że spółka realizująca wyłącznie zadania publiczne JST na podstawie umowy i finansowana wyłącznie rekompensatą unijną nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu VAT, a więc nie podlega VAT. Dla JST to istotne przy modelowaniu struktury usług komunalnych.
Sygnatura: I FSK 678/21 (22.09.2025) - Wznowienie podatkowe „nowe dowody” mogą być znane stronie, jeśli nie zostały powołane
Uchwała przyjmuje, że przesłanką wznowienia na wniosek strony mogą być nowe okoliczności lub dowody, które były stronie znane w toku postępowania, ale nie zostały przez nią powołane. To mocny instrument naprawczy, ale jednocześnie sygnał, że strona musi wykazać spełnienie przesłanek wznowienia – sama „wina” strony w niepowołaniu dowodu nie zamyka drogi.
Sygnatura: II FPS 3/25 (13.10.2025) - Akcyza miękkie hybrydy jako napęd hybrydowy z preferencją
NSA uznał, że tzw. miękkie hybrydy są pojazdami o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym i mogą korzystać z preferencyjnej stawki akcyzy, co wpisuje się w cele środowiskowe nowelizacji. Skutek praktyczny: argument dla importerów i nabywców w sporach o klasyfikację pojazdu i stawkę.
Sygnatura: I FSK 2037/24 (23.10.2025) - Kwarantanna nie zawsze wymaga decyzji administracyjnej
Uchwała wskazuje, że konkretyzacja obowiązku kwarantanny może nastąpić w formie czynności z zakresu administracji publicznej, bez formalnej decyzji, w określonych przypadkach. To rozstrzygnięcie ma znaczenie dla oceny legalności działań sanitarno-epidemiologicznych i trybu zaskarżenia.
Sygnatura: II GPS 1/25 (27.10.2025) - Nieodpłatna pomoc prawna zasada właściwości izby
NSA uznał, że decyzja o wyznaczeniu prawnika do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej należy do właściwej rady okręgowej w granicach jej kompetencji względem członków. W praktyce prawnik nie ma podstaw, aby domagać się wyznaczenia do świadczenia pomocy na obszarze innej izby, do której nie należy.
Sygnatura: II GSK 707/22 (13.11.2025) - BIK nie może samodzielnie przetwarzać danych o upadłości konsumenckiej z dziennika urzędowego
NSA przyjął restrykcyjne podejście: przetwarzanie danych o upadłości konsumenckiej pozyskanych samodzielnie z oficjalnego dziennika urzędowego nie jest dopuszczalne, bo ogranicza prawa konstytucyjne i wymaga wyraźnej podstawy ustawowej. Wniosek: art. 6 ust. 1 lit. f RODO nie „domyka” katalogu danych, jeśli przepisy szczególne przewidują węższy zakres.
Sygnatura: III OSK 1109/25 (02.12.2025) - Ulga kolejowa w podatku od nieruchomości tylko część działki, nie całość
Uchwała wyjaśnia, że zwolnienie dla infrastruktury kolejowej udostępnianej przewoźnikom obejmowało tylko te części gruntu, które są faktycznie zajęte pod elementy infrastruktury na obszarze kolejowym. Nie wystarczy „jakiś fragment infrastruktury”, aby zwolnić całą działkę.
Sygnatura: III FPS 3/25 (08.12.2025) - Akt łaski prezydenta nie jest informacją publiczną
NSA uznał, że postanowienia o zastosowaniu prawa łaski nie stanowią informacji publicznej, a prezydent w tym zakresie nie jest organem władzy publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skutek: ograniczenie dostępu do dokumentów w tym obszarze i konieczność szukania innych podstaw prawnych.
Sygnatura: III OSK 2287/24 (12.12.2025),
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.