Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w swoich ostatnich orzeczeniach potwierdził, że przechowywanie danych osobowych byłych klientów „na zapas”, w celu obrony przed hipotetycznymi roszczeniami, jest niezgodne z przepisami RODO. Stanowisko to, zgodne z interpretacją Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO), podkreśla konieczność istnienia konkretnego celu przetwarzania danych. Poniżej przedstawiamy kluczowe aspekty tych orzeczeń oraz ich znaczenie dla firm i konsumentów, w oparciu o aktualny stan prawny i orzecznictwo.
Stanowisko UODO i NSA: Brak celu, brak prawa do przetwarzania
Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. f Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 (RODO), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest niezbędne dla realizacji prawnie uzasadnionych interesów administratora danych. Jednak zarówno Prezes UODO, jak i NSA konsekwentnie wskazują, że potencjalne, niepewne roszczenia nie spełniają tego wymogu.
W wyroku z 10 lipca 2025 r. (sygn. akt III OSK 1594/22) NSA rozpatrzył skargę byłej klientki banku, która domagała się usunięcia swoich danych osobowych. Bank, mimo sprzedaży wierzytelności innemu podmiotowi, nadal przechowywał dane, powołując się na potrzebę obrony przed ewentualnymi roszczeniami. NSA podzielił stanowisko UODO, że brak konkretnych roszczeń w danym momencie wyklucza istnienie prawnie uzasadnionego interesu:
„Przetwarzanie danych osobowych «na zapas» z założeniem, że mogą być one ewentualnie przydatne w przyszłości, jest niedopuszczalne” – wynika z uzasadnienia wyroku.
Podobne wnioski płyną z wyroku NSA z 8 stycznia 2025 r. (sygn. akt III OSK 4868/21), który potwierdził, że przechowywanie danych bez wyraźnego celu narusza zasady RODO.
Dane dotyczące zapytań kredytowych
W innym orzeczeniu z 10 lipca 2025 r. (sygn. akt III OSK 165/22) NSA uwzględnił skargę kasacyjną Prezesa UODO w sprawie przetwarzania danych dotyczących zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy. NSA uznał, że zarówno bank, jak i Biuro Informacji Kredytowej (BIK) nie mają podstaw do przechowywania takich danych, ponieważ cel przetwarzania – badanie zdolności kredytowej – przestaje istnieć, gdy umowa nie zostaje zawarta.
„Banki oraz BIK są zobowiązane zaprzestać przetwarzania danych osobowych dotyczących zapytań kredytowych, które nie zakończyły się zawarciem umowy o kredyt” – podkreślono w wyroku.
Znaczenie dla konsumentów i firm
Orzeczenia NSA mają istotne znaczenie dla ochrony praw konsumentów. Wskazują, że osoby fizyczne mają prawo żądać usunięcia swoich danych, gdy nie są one już potrzebne do realizacji celu, dla którego zostały zebrane. Dla konsumentów oznacza to większą kontrolę nad ich danymi osobowymi oraz ochronę przed ich nieuzasadnionym przechowywaniem.
Dla firm, zwłaszcza w sektorze finansowym, orzeczenia te nakładają obowiązek przeglądu polityk przetwarzania danych. Przechowywanie danych „na zapas” może prowadzić do sankcji ze strony UODO, w tym kar finansowych. Firmy muszą zatem zadbać o regularne usuwanie danych, które nie są już niezbędne, oraz o precyzyjne określenie celów ich przetwarzania.
Podstawa prawna i orzecznictwo
Orzeczenia NSA opierają się na przepisach RODO, w szczególności na art. 6 ust. 1 lit. f, który określa warunki przetwarzania danych w oparciu o prawnie uzasadniony interes administratora. Kluczowe znaczenie mają również zasady minimalizacji danych i ograniczenia celu przetwarzania (art. 5 RODO).
Podsumowanie
Najnowsze wyroki NSA potwierdzają rygorystyczne podejście do przestrzegania zasad RODO w zakresie przechowywania danych osobowych. Przetwarzanie danych „na zapas” w celu obrony przed hipotetycznymi roszczeniami jest niedopuszczalne, a firmy muszą dostosować swoje procedury do tych wymogów. Dla konsumentów oznacza to większą ochronę prywatności, a dla przedsiębiorców – konieczność weryfikacji polityk zarządzania danymi. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w ochronie danych osobowych.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.