Jednym z narzędzi ochrony praw konsumenta jest instytucja gwarancji i rękojmi. Wiele osób myśli, że instytucje te są synonimami i nie zachodzą pomiędzy nimi poważne różnice. Jednak nie jest to prawdą. Jakie różnice występują pomiędzy instytucją gwarancji a rękojmi? Postaramy się to państwu wyjaśnić w niniejszej publikacji.
Konsument – a więc osoba nieprowadząca działalności gospodarczej – w stosunku do przedsiębiorcy uchodzi za słabszą stronę stosunku prawnego. Wynika to z faktu, że konsument – nie będąc, w przeciwieństwie do przedsiębiorcy, specjalistą w danej branży – często nie posiada wiedzy i doświadczenia niezbędnego do oceny wszystkich ryzyk związanych z danym kontraktem. Dlatego ustawodawca obejmuje konsumentów specjalną ochroną, przejawiającą się m.in. w możliwości skorzystania z gwarancji i rękojmi. Co prawda wynikające z nich roszczenia przysługują wszystkim kupującym – a więc nie tylko konsumentom – jednak w praktyce najczęściej mają znaczenie właśnie dla nieprowadzących działalność gospodarczą.
Czym się różni rękojmia od gwarancji?
Podstawowa różnica pomiędzy rękojmią i gwarancją sprowadza się do sposobu uregulowania tych instytucji prawnych. Otóż rękojmia za wady sprzedanej rzeczy została unormowana w art. 556-578 kodeksu cywilnego, a więc ma swoją bezpośrednią podstawę ustawową. Tym samym każdy konsument, który chce skorzystać z rękojmi może powoływać się na standardy wprowadzone przez samego ustawodawcę, których żadna ze stron umowy sprzedaży – a więc ani sprzedawca, ani kupujący – nie mogą zmieniać.
Inaczej jest z gwarancją. Co prawda, ona również ma swoją ustawową regulacje, jednak prawodawca nie skonkretyzował dokładnych roszczeń, jakie konsument – czy inni kupujący – mają prawo wnosić z tytułu gwarancji. Są one określane przez samego gwaranta, którym najczęściej jej sprzedawca bądź producent. Wynika to z faktu, że – stosownie do art. 577 par. 1 k.c. – gwarancji udziela się w formie tzw. oświadczenia gwarancyjnego. Ustawodawca jedynie przykładowo wskazuje, że gwarant może zobowiązać się do zwrotu zapłaconej ceny, wymiany rzeczy lub jej naprawy, a także do zapewnienia innych usług.
Które z rozwiązań jest korzystniejsze?
Kodeks cywilny stanowi, że w przypadku, gdy sprzedana rzecz ma wadę fizyczną lub prawną, to kupujący będący konsumentem ma prawo m.in. do żądania:
- obniżenia ceny;
- wymiany rzeczy na wolną od wad;
- usunięcia wady.
Należy przy tym pamiętać, że skorzystanie z roszczeń z tytułu rękojmi zależy od okoliczności konkretnego przypadku, a zwłaszcza od zachowania samego sprzedawcy. Przykładowo w przypadku, gdy sprzedawca – po zgłoszeniu mu wady przez kupującego – niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie, to kupujący nie może odstąpić od umowy ani złożyć oświadczenia o obniżeniu ceny. Jednak kupujący będący jednocześnie konsumentem zawsze może zamiast zaproponowanego przez sprzedawcę usunięcia wady żądać wymiany rzeczy na wolną od wad.
W przypadku zaś gwarancji zakres uprawnień konsumenta zależy od jej treści – w praktyce najczęściej określanej w formie dokumentu dołączanego do sprzedawanej rzeczy. Nie oznacza to, że kupujący musi wybierać pomiędzy skorzystaniem z gwarancji i z rękojmi. Zgodnie z art. 579 par. 1 Kodeksu cywilnego prawem każdego kupującego – w tym także konsumenta – jest możliwość sięgnięcia zarówno po roszczenia wynikające z gwarancji, jak i z rękojmi. Uprawnienia te są od siebie niezależne – choć korzystanie z nich wpływa na siebie.
Wpływ ten przejawia się przede wszystkim w konieczności przestrzegania art. 579 par. 3 k.c. Stanowi on, że w razie wykonywania przez kupującego uprawnień z gwarancji bieg terminu do wykonania uprawnień z tytułu rękojmi ulega zawieszeniu z dniem zawiadomienia sprzedawcy o wadzie. Termin ten biegnie dalej od dnia odmowy przez gwaranta wykonania obowiązków wynikających z gwarancji albo bezskutecznego upływu czasu na ich wykonanie. Tym samym najlepszym rozwiązaniem jest informowanie sprzedawcy o wadzie bezpośrednio po jej wykryciu przez kupującego, w sposób umożliwiający udowodnienie, że taka informacja rzeczywiście została przekazana.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.
Materiał przygotowany przez Kancelarię Prawną LEGA ARTIS na podstawie aktualnego stanu prawnego i orzecznictwa. W przypadku wątpliwości zalecamy konsultację z prawnikiem.
Podstawa prawna: