Darowizny w najbliższej rodzinie przez lata były traktowane jako formalność: pieniądze od rodzica, zgłoszenie do urzędu i podatek wynosi zero. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej pokazuje jednak, że o zwolnieniu nie decyduje relacja rodzinna, lecz sposób przekazania pieniędzy. Gotówka przekazana „do ręki” i wpłacona później na konto przez obdarowanego może oznaczać realny podatek — nawet między ojcem a dzieckiem.
Podstawa: interpretacja indywidualna z 4 września 2025 r., sygn. 0111-KDIB2-3.4015.238.2025.1.JS.
1. Dlaczego gotówka stała się problemem podatkowym
Zwolnienie przewidziane dla najbliższej rodziny (tzw. grupa „zero”) nie jest automatyczne. Ustawa o podatku od spadków i darowizn uzależnia je od spełnienia dwóch warunków:
- zgłoszenia darowizny w terminie 6 miesięcy,
- prawidłowego udokumentowania przekazania środków pieniężnych.
I to właśnie drugi warunek stał się kluczowy. Organ podatkowy uznał, że wpłata gotówki przez obdarowanego na własne konto nie dokumentuje przekazania pieniędzy przez darczyńcę. Brakuje bowiem śladu bankowego łączącego transfer z konkretną osobą przekazującą środki.
2. Co dokładnie wydarzyło się w tej sprawie
Schemat był typowy dla wielu rodzin:
- ojciec posiadał oszczędności w walucie obcej,
- przewalutował je w banku na złote,
- przekazał pieniądze synowi w gotówce,
- syn wpłacił środki na własne konto,
- syn planował zgłoszenie darowizny na formularzu SD-Z2.
Podatnik był przekonany, że skoro pieniądze trafiły na konto i można wskazać ich źródło, zwolnienie przysługuje. Fiskus uznał to stanowisko za błędne.
3. Stanowisko skarbówki wprost
Organ podatkowy przyjął rygorystyczną, formalną wykładnię przepisów:
- dowodem wymaganym przez ustawę jest przelew lub przekaz od darczyńcy,
- wpłata gotówki przez obdarowanego jest dowodem wyłącznie tego, że obdarowany miał gotówkę,
- brak przelewu od ojca oznacza niespełnienie warunku zwolnienia.
W konsekwencji darowizna podlega opodatkowaniu, mimo że pochodzi od ojca i została zgłoszona.
4. Tabela grup podatkowych i kwot wolnych
(stan prawny obowiązujący po zmianach)
Grupy podatkowe w podatku od spadków i darowizn
| Grupa podatkowa | Kto należy |
|---|---|
| Grupa „zero” | małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, rodzeństwo, pasierb, ojczym, macocha |
| I grupa | zięć, synowa, teściowie |
| II grupa | dalsza rodzina (np. wujek, ciotka, kuzyn) |
| III grupa | osoby niespokrewnione |
Kwoty wolne od podatku
| Grupa | Kwota wolna |
|---|---|
| Grupa „zero” | pełne zwolnienie, ale tylko po spełnieniu warunków |
| I grupa | 36 120 zł |
| II grupa | 27 090 zł |
| III grupa | 5 733 zł |
👉 Uwaga: jeżeli darowizna pieniężna przekracza kwotę wolną, a nie spełniono warunków zwolnienia (np. brak przelewu), podatek naliczany jest według skali, nawet w relacji rodzic–dziecko.
5. Przykład, który pokazuje skalę problemu
Ojciec przekazuje córce 100 000 zł w gotówce.
Córka wpłaca pieniądze na konto i zgłasza darowiznę.
Efekt:
- brak zwolnienia z art. 4a ustawy,
- opodatkowanie nadwyżki ponad 36 120 zł,
- realny podatek do zapłaty + ryzyko odsetek.
To dokładnie ta sytuacja, którą wiele osób uważało dotąd za „bezpieczną”.
6. Jak prawidłowo przekazać darowiznę pieniężną
Jeżeli celem jest zero podatku, jedyne bezpieczne rozwiązania to:
- przelew z konta darczyńcy na konto obdarowanego,
- przekaz pocztowy dokonany przez darczyńcę.
Dodatkowo:
- jasny tytuł przelewu (darowizna pieniężna),
- zgłoszenie SD-Z2 w terminie 6 miesięcy,
- przechowywanie potwierdzeń.
7. Najważniejszy wniosek praktyczny
W tej sprawie nie liczyła się relacja rodzinna ani dobra wiara podatnika. Rozstrzygające było to, czy istnieje formalny dowód przekazania pieniędzy przez darczyńcę. Gotówka, nawet natychmiast wpłacona na konto, tego warunku nie spełnia.
📌 Potrzebujesz pomocy prawnej? Skontaktuj się z nami
Drogi Czytelniku, przypominamy, że każda sprawa prawna może okazać się złożona i pełna niuansów, które bez wiedzy prawniczej łatwo przeoczyć. Przepisy są wieloznaczne, a ich interpretacja zależy często od okoliczności konkretnego przypadku. Dlatego przed podjęciem jakichkolwiek kroków prawnych warto skonsultować się z doświadczonym prawnikiem.
Skontaktuj się z nami już teraz. Przeanalizujemy Twoją sytuację i dokładnie sprawdzimy, jakie masz możliwości działania. Nasi eksperci z Kancelarii LEGA ARTIS pomogli już wielu klientom, którzy początkowo sądzili, że znajdują się w sytuacji bez wyjścia.
📞 579-636-527
📧 [email protected]
Nie czekaj – napisz lub zadzwoń już dziś. Pierwszy krok do rozwiązania problemu prawnego to rozmowa z prawnikiem, który naprawdę zna się na rzeczy.